X
تبلیغات
موتسارت- تصویر یک نابغه: معرفی کتاب
نوشته های کیقباد بهدین

کسی تردید ندارد که ولفگانگ آمادئوس موتسارت نابغه ی بدون بدیل موسیقی کلاسیک به شمار می آید. روانشاد نوربرت الیاس جامعه شناس کهنه کار آلمانی از دید جامعه شناسی، ابعاد شناختی زندگی موتسارت را به عنوان یک نابغه در جامعه قرن 18 و تحت تسلط حکومت های خودکامه اروپا در آن زمان به صورت کاملا مستند بررسی کرده است. مطالعه این کتاب از این جهت جالب خواهد بود که شرایط کنونی ایران و برخی کشورهای دیگر شباهت زیادی به اروپای قرن 18 دارد.

ولفگانگ در یک خانواده متوسط به دنیا آمد. پدرش استاد ماهرموسیقی دربار سالزبورگ اتریش (به قول الیاس خدمتکار هنری) بود. پدر موتسارت اشتباه بسیاری از والدین دیگر را مرتکب شد: فرزند خود را مجبور کرد به آرزوها یا بهتر است بگویم حسرت های پدر برسد بدون این که بتواند از خودش استقلال داشته باشد و همین امر احساس دو گانه عشق و نفرت نسبت به پدر را در موتسارت پدید آورد. زندگی نخبگان همیشه سخت تر از افراد عادی بوده و هست.

در این کتاب می خوانیم که چگونه پدر موتسارت آموزش هنری کامل و بی نقص موسیقی را از حدود سه سالگی برای موتسارت آغاز کرد. این آموزش، بدون هر گونه آموزش ابعاد اقتصادی و اجتماعی، اگر چه باعث انزوای موتسارت شد اما شاید این انزوا بهترین فرصت را به موتسارت داد تا نبوغ خود را در موسیقی در جاده ی پنج خطی نت های موسیقی به حرکت درآورد.

آقای الیاس به درستی تاثیرات وجدانی آموزش سخت گیرانه و فضای بسته حاصل از رفتار پدر، تاثیرات جامعه بشدت تنوع طلب، عواقب کمبود آموزش درست رابطه عاطفی و وابستگی روحی در زندگی شخصی و آثار آزادی خواهی هنری موتسارت از استثمار زمان خود (یعنی دربارهای اروپا) را با استناد به نامه ها و مکاتبات موجود از دید جامعه شناسی بررسی می نماید.

الیاس در کنار شخصیت فردی و اجتماعی موتسارت، تاثیر وی به عنوان پیشگام ترین هنرمند مستقل در هنر موسیقی را بررسی می کند و مقایسه استقلال هنری موسیقی اروپا با سایر زمینه های مشابه را درج می کند: استقلالی که هنوز به طور کامل در برخی کشورها مانند ایران حاصل نشده است!

نباید از گردآوری خوب ویراستار نسخه انگلیسی یعنی کارهای شرورتر به راحتی گذشت. با توجه به دشوار بودن متن انگلیسی، کتاب از ترجمه تا حدودی قابل قبول برخوردار است اگرچه ویرایش و نمونه خوانی فارسی ضعیف بوده است. این کتاب توسط انتشارات علمی و فرهنگی منتشر شده و در زمانی که دلار آمریکا هنوز حدود 3500 تومان بود (کاغذ وارداتی است)، قیمت کتاب ده هزار تومان بود!

نکته ای که جالب است این که در تاریخ بسیاری از کشورها، هنرمندان مستقل با هنر خود یعنی با اسلحه ای خاموش و بی صدا، بزرگترین ضربات را به پیکر اژدهای استبداد وارد کرده اند. برای همه هنرمندان مستقل، پیروزی آرزو دارم.

|+| نوشته شده در شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۶ساعت ۰۹:۱۷ توسط کیقباد بهدین نظر(0)
بالا